Chemioterapia zakażeń bakteryjnych

Antybiotyki β-laktamowe
Do pierścienia wbudowane wiązanie β-laktamowe.
penicyliny
cefalosporyny,
karbapenemy + oksapenemy (inhibitory β-laktamaz)
monobaktramy,

różne spektrum działania przeciwbakteryjnego, wynikające z różnego powinowactwa do białek wiążących penicyliny PBPs.
Gronkowce: β-laktamaza pochodzenia plazmidowego- oporność na penicyliny, ale wrażliwość na metycylinę (MSSA). Oporność na metycylinę u MRSA i MRCNS wynika z obecności zmienionego białka PBP 2’ ( gen mecA ). – oporność na wszystkie laktamy i leczenie skojarzone z inhibitorami laktamaz.
· badanie oporności metodą dyfuzyjną (krążkową). Krążek z oksacykliną >=13 mm strefa zahamowania wzrostu oraz brak mikrokoloni – MSSA. Badanie metodą przeglądową – MH z dodatkiem oksacykliny, posiew 0,5McF. Badanie MIC dla oksacykliny w płynnym lub stałym MH

Paciorkowce: penicylina jako lek z wyboru w leczeniu zakażeń wywołanych przez paciorkowce β-hemolizujące
Aminoglikozydy
Neomycyna, paromycyna, kanamycyna, gentamycyna, streptomycyna,
Antybiotyki o szerokim spektrum działania, tzn. wykazują działanie bakteriobójcze ( hamowanie syntezy białka na poziomie rybosomu – podjednostka 30S).wobec bakterii gram (+) i gram (-), w tym Enterobacteriaceae i P.aeruginosa. Streptomycyna ma aktywność przeciwgruźliczą.
Obserwuje się narastanie oporności wśród bakterii – enzymatyczny rozkład antybiotyków przez acetylotranferazy, adenylotransferazy, fosfotransferazy pochodzenia plazmidowego. Zmiana przepuszczalności błon komórkowych dla antybiotyku oraz zmiany w strukturze rybosomu.
Naturalna oporność na a. wśród bakterii beztlenowych, ziarniaków gram(+) z rodzaju Streptococcus, Enterococcus.
Makrolidy
antybiotyki makrocykliczne mające w swojej cząsteczce laktonowy aglikon (zwykle 12-16 C), z którym zazwyczaj połączone są reszty wielocukrowe. Erytromycyna (14C), roksytromycyna, klarytromcyna (+szereg pochodnych do stosowania doustnego i iniekcyjnego-sole). Makrolidy hamują syntezę białka w układach rybosomalnych kom. prokariotycznych (interferują w funkcję podjednostki 50S).
Spektrum działania:
- ziarniaki gram(+) Staphylococcus (też te wytwarzające laktamazę), Streptococcus
- pałeczki gram(+) Corynebacterium, Listeria, Mycobacterium
- ziarniaki gram(-) Neisseria
- pałeczki gram(-) Campylobacter i Helicobacter
- bakterie beztlenowe nieprzetrwalnikujące i laseczki Clostridium
- krętki
- Mycoplasma pneumoniae i Ureaplasma urealyticum
- bakterie z rodzaju Chlamydia, Rickettsia, Ehrlichia, Coxiella
Nowe makrolidy mogą kumulować się wewnątrz komórek gospodarza – modyfikują funkcje tych komórek.
Linkosamidy
linkomycyna, klindamycyna
aktywne wobec tlenowych ziarniaków gram(+), Staphylococcus (ale nie MRCNS) i Streptococcus, beztlenowych bakterii przetrwalnikujących, niektórych laseczek gram(+) przetrwalnikujących np. C.perfringens. Linkosamidy hamują syntezę białka przez wiązanie się do 50S podjednostki. Oporność krzyżowa na linkosamidy i makrolidy wynika z metylacji jednego nukleotydu adeninowego w 23S ( typ oporności MLSb). Klindamycyna ma dobre parametry farmakokinetyczne – dobrze dyfunduje między innymi do kości.
Glikopeptydy
związki amfoteryczne posiadające w swej cząsteczce cukry oraz aminokwasy tworzące cykliczny łańcuch peptydowy.
wankomycyna, tejkoplanina
aktywność wobec bakterii gram(+) – gronkowce MRSA i MRCNS, paciorkowce S.pneumoniae opornych na penicylinę, enterokoków, pałeczek gram(+) Corynebacterium, Listeria, Propionibacterium, niektórych Clostridium np. C.difficile.
Hamują syntezę ściany komórkowej przez wiązanie się z peptydami zawierającymi D-alanino-D-alaninę. Oporność nabyta polega na zmianie swoistości ligazy D-Ala-D-Ala spowodowanej przez geny vanA i vanB.
Tetracykliny
naturalne – chlorotetracyklina (aureomycyna), oksytetracyklina, tetracyklina,
zmodyfikowane – metacyklina, doksycyklina
charakter bakteriostatyczny bakterie tlenowe i beztlenowe, gram(+) i gram(-), również na bakterie wewnątrzkomórkowe. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy białek na poziomie podjednostki 30S (blokowanie AA-tRNA). Osiągają wysokie stężenie w drzewie oskrzelowym i drogach moczowo-płciowych.
Chinolony
stare - kwas nalidyksowy, kwas oksolinowy, kwas pipemidynowy,cinoksacyna
nowe – ciprofloksacyna, pefloksacyna, norfloksacyna
stare działają głównie na gram(-) pałeczki, nowe (fluorowane) mają szerokie spektrum działania gram(+) i (-)
Mechanizm działania polega na wiązaniu się z podjednostką A gyrazy DNA, przez co zostaje zahamowana replikacja DNA

Medycyna: 
Bakterie, wirusy