Pamięć

Bez pamięci nie można rozumować, porozumiewać się czy też planować przyszłość. Mimo, że pamięć spełnia tak ważne funkcje umysłowe, przypominamy sobie o niej tylko wówczas, gdy nas zawodzi lub gdy niespodziewanie zadziała; w jakimś fragmencie rozmowy lub oglądanego zdarzenia nagle przypomni nam o czymż innym, ale ważnym dla nas.
Naukowcy próbowali przez wiele lat odkryć mechanizmy funkcjonowania pamięci. Badania dowiodły, że pamięć nie jest jednolitym systemem, ale składa się z wielu części, które razem działają i gromadzą wiedzę nawet na bardzo długi okres, niekiedy na całe życie. Różne obszary pamięci przechowują odmienne rodzaje informacji (wrażenia wzrokowe, fakty, wspomnienia z dzieciństwa, wiedzę, przyswojone sprawności np.jazdę na rowerze). Pamięć nie zajmuje jednego konkretnego miejsca, ale rozsiana jest w różnych ośrodkach mózgu. Miliardy komórek nerwowych, zwanych neuronami tworzą te właśnie ośrodki. Każdy neuron połączony jest z tysiącami innych. Podczas uczenia się umysł przypisuje każdą z informacji do poszczególnych połączeń neuronów. Te zaś formują nowe obwody, tworząc dodatkowe spoiwa z innymi komórkami nerwowymi. I tak, kiedy przypominasz sobie konkretną informację, wówczas zaczyna działać odpowiedni zestaw neuronów (czyli odpowiednia sieć komórek nerwowych).
Jak funkcjonuje pamięć?
Pamięć nie jest jedną i jednolitą jednostką, ale systemem trzech części stale ze sobą współpracujących. Są one określane jako pamięć sensoryczna, pamięć krótkotrwała, pamięć długotrwała. Wszystkie one współdziałają ze sobą wysyłając do siebie różne informacje. Każda z nich ma swoją określoną funkcję i długość.
Jaka jest pamięć krótkotrwała?
Większość ludzi sądzi, że pamięć odpowiedzialna jest za przechowywanie tylko niedawnych wrażeń (np. z ostatniej godziny lub dnia). Rzecz ma się jednak inaczej. Naukowcy opisali ten rodzaj pamięci jako system przechowujący informacje (np. numer telefonu) w mózgu prez okres, w którym może się ona przydać człowiekowi. Krótkotrwała pamięć ma około 30 sekund. Wszystko pamiętane dłużej (od paru minut do 70 lat) jest pamięcią długotrwałą. A więc, jeżeli zapominasz zadzwonić do kolegi, to znaczy, że zawiodła cię długotrwała pamięć.
Większość luk w pamięci (zapominanie imion lub wysokości Mount Everestu) wynika z trudów odtworzenia wiadomości z pamięci długotrwałej. Jak na ironię, dane przechowywane w pamięci długotrwałej znajdują się tam przez całe życie, zakodowane w neuronach płatów mózgowych. Dostęp do nich jest możliwy, choć niełatwy, ponieważ magazyn pamięci jest bardzo obszerny.
Trzecim rodzajem pamięci jest pamięć sensoryczna, która gromadzi głównie dźwięki i obrazy. Jest ona najkrótsza i trwa najwyżej 4 sekundy.
Krótkotrwała pamięć analizuje wszystkie informacje docierające do mózgu z zewnątrz. Działa ona jak sito. Wybiera to, co trzeba przechować, co przyda się danej osobie. Decyduje, co można puścić w niepamięć. Jeśli postanowimy zapamiętać sobie jakąś informacje, która jest już w pamięci krótkotrwałej, to możemy być pewni, że dzięki naszym staraniom, przejdzie ona na stałe do pamięci długotrwałej.
Jeśli się tak nie stanie, to po prostu będzie zapomniana w ciągu 15-30 sekund.
Prawdziwa sztuka pamiętania to sztuka uwagi - powiedział pewien pisarz angielski.
Najbardziej uderzającymi cechami pamięci krótkotrwałej są jej kruchość i ulotność. Jest tylko jeden sposób umożliwiający przedłużenie pamięci poza 30 sekund - psychologowie nazywają go próbnym powtarzaniem, recytowaniem informacji w głowie. Wyobraź sobie, że korzystasz z telefonu, a dookoła panuje duży hałas. Dzwonisz do informacji, aby uzyskać numer znajomego. Wtedy właśnie uświadamiasz sobie, że nie masz nic do pisania przy sobei i wiesz, że jeżeli nie będziesz powtarzał numeru, to zapomnisz go za chwilę. wiesz także, że jeśli w trakcie powtarzania poprosisz kogoś o pióro - numer wymknie się z twojej pamięci. to trochę tak, jakbyś żonglował dziesięcioma pomarańczami - musisz się skoncentować, a najmniejsze zakłócenie (rozmowa, hałas) spowoduje rozsypanie owoców.
Innym typem pamięci jest pamięć długotrwała, która jest odpowiedzialna za informacje zebrane 10 lat temu i za uzyskane przed kilkoma minutami. Zajmuje się ona jednak różnymi rodzajami informacji.
Oto przykłady. Jeden jej obszar zajmuje się szczegółami charakterystycznymi danej osoby - co jadła na śniadanie, imiona rodziców, wakacje itp. Inny jej obszar koduje wiedzę ogólną - wzory chemiczne, data lądowania na księżycu lub odległość między miastami. Jeszcze inny obszar opiekuje się zdolnościami motorycznymi - pisanie na maszynie, gra na instrumencie.
Trzecim rodzajem pamięci - najbardziej ulotnym - jest pamięć sensoryczna, która stanowi pierwszy punkt skupiający informacje docierające do mózgu poprzez zmysły człowieka. Pamięć sensoryczna gromadzi i natychmiast zatrzymuje bodźce z zewnątrz, takie jak obrazy, dźwięki, zapachy, smaki, uczucia. Jeżeli wyobrazimy sobie krótką i długą pamięć jako dwa pomieszczenia, w których informacje są przechowywane tymczasowo lub na stałe, to pamięć sensoryczna jest korytarzem przed tymi pokojami. Korytarz ten jest pełen obrazów, dźwięków i zapachów, która dochodzą do nas dosłownie co sekundę. Gdyby one wszystkie weszły naraz do tych pomieszczeń powstałby chaos. Tak się jednak nie dzieje. Są tam drzwi blokujące przepływ niektórych informacji.
Cokolwiek robisz i gdziekolwiek jesteś, twoje zmysły zasypywane są informacjami, a większość z niech czeka w korytarzu przez 2 do 4 sekund, po czym znika. Jeżeli czytasz książkę i równocześnie gra radio, nie usłyszysz radia tak długo, jak długo koncentrujesz się na książce. Tak więc dźwięki z radia, czekają 4 sekundy w korytarzu, a potem znikają. Ale jeżeli coś przyciągnie twoją uwagę do radia, to drzwi otwierają się do dwóch pozostałych rodzajów pamięci i wtedy stajesz się świadomym tego, co słyszysz.
Trzy systemy pamięci stale współpracują ze sobą. Prześledźmy jeszcze raz ten przykład ze słuchaniem radia, np. audycji kulinarnej. Pamięć sensoryczna wychwytuje dźwięki. Pamięc długotrwała odtwarza wiedzę potrzebną do zrozumienia przepisu. Z kolei nowe elementy przepisu przechodzą od razu do pamięci krótkotrwałej, a niektóre z nich zostają na stałe w pamięci długotrwałej.
Spróbuj przeanalizować jakąś codzienną czynność (np.czytanie lub karmienie psa albo kota) w taki sam sposób. Stwierdź, który system pamięci działa w danej chwili. Kiedy już zrozumiesz ten mechanizm, będziesz lepiej korzystał ze swojej pamięci.

Choroby mózgu:
Zawał mózgu, rozmięknienie, martwica tkanki mózgowej spowodowana niedokrwieniem w następstwie całkowitego lub częściowego zamknięcia światła tętnicy przez zakrzep lub zator.
Przyczyną zawału może być zwężenie tętnic w przebiegu miażdżycy. Obraz kliniczny zawału zależy od przyczyny niedokrwienia oraz od obszaru, który uległ rozmięknieniu.

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, ciężkie powikłanie w przebiegu uogólnionego zakażenia wirusem opryszczki pospolitej (Herpesvirus hominum).
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych epidemiczne nagminne
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych epidemiczne nagminne, zakaźne, ciężkie schorzenie, głównie wieku dziecięcego. Coraz częściej obserwuje się także ogniska epidemiczne wśród dorosłych, zwłaszcza żyjących w zamkniętych populacjach (wojskowi, więźniowie, studenci w domach studenckich itp.).
Chorobę wywołuje ziarenkowiec opon mózgowo-rdzeniowych - Neisseria meningitidis. Śmiertelność przed wprowadzeniem nowoczesnej chemioterapii była bardzo wysoka. Przebycie choroby pozostawia często ciężkie upośledzenie umysłowe. Diagnostyka polega na mikroskopowym wykryciu bakterii w płynie mózgowo-rdzeniowym.

Wstrząśnienie, w medycynie zmiana pourazowa o objawach klinicznych bez zmian anatomicznych i uszkodzenia narządów wewnętrznych (np. wstrząśnienie mózgu, wstrząśnienie serca).
Zapalenie mózgu
Zapalenie mózgu to schorzenie o ostrym przebiegu z gorączką, objawami oponowymi i mózgowymi. Etiologia różnorodna: wirusowa (Wirus Zachodniego Nilu), bakteryjna, pasożytnicza, grzybicza. Występuje także jako powikłanie niektórych chorób zakaźnych tj.: odra, ospa wietrzna, różyczka i rzadko po szczepieniach ochronnych.
Na obraz kliniczny składają się zaburzenia świadomości (przytomność), drgawki, objawy ogniskowego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego (porażenia nerwów czaszkowych).

Zapalenie mózgu podostre twardniejące
Podostre twardniejące zapalenie mózgu to choroba, prawdopodobnie wirusowa, występująca głównie u dzieci. Objawy: powoli rozwijają się zmiany psychiczne, później pojawiają się napady padaczkowe i ruchy mimowolne (głównie mioklonie) oraz niedowłady spastyczne kończyn.
W elektroencefalogramie (EEG ) stwierdza się charakterystyczne zmiany: powtarzające się zespoły fal wolnych, występujące równocześnie we wszystkich odprowadzeniach. Ponadto w płynie mózgowo-rdzeniowym stwierdza się wzrost ilości gamma-globulin. W płynie mózgowo-rdzeniowym i surowicy - podwyższone miano przeciwciał odrowych. Choroba z reguły prowadzi do zgonu.
Wgłobienie mózgu
Wgłobienie mózgu to występujące w guzach śródczaszkowych przemieszczenie tkanki mózgowej do podpajęczynówkowych zbiorników płynu mózgowo-rdzeniowego. Najczęściej ulega wgłobieniu część płata skroniowego pod wcięcie namiotu móżdżku, co powoduje uciśnięcie śródmózgowia.
Objawy: ból głowy, wymioty, narastajaca śpiączka, zwolnienie tętna, poszerzenie źrenicy.
Najgorsze jest wgłobienie migdałków móżdżku do otworu potylicznego ponieważ wywołuje ono ucisk rdzenia przedłużonego i porażenie oddychania (depresja oddechowa).

Medycyna: 
Artykuły

Komentarze

Dzięki, dobry artykuł.